Holodomor

De Oekraiense Hongersnood: Genocide van 1932-1933

holodomor_niemand_wilde_doo3In de geschiedenis van de mensheid hebben er tenminste drie genocides plaatsgevonden die algemeen erkend krachtens de 1948 VN conventie werden:

- de moord op Armeniërs door de Turken in 1915-1918 (1,5 miljoen omgekomen)

- de Holocaust in 1938-1945 (6 miljoen omgekomen)

- de volkerenmoord in Rwanda in 1994 (800,000 Tutsis omgekomen).

In de tijd tussen de eerste twee genocides, in de jaren 1932-1933 heeft er een andere volksvernietiging plaatsgevonden, waardoor minstens 7-10 miljoen mensen zijn gestorven, ongeveer 25% van het gehele volk.

Dat was in Oekraïne gebeurd, het land waar de natuur op zichzelf enige mogelijkheid van een hongersnood ontzegt. Oekraïne heeft de naam van het broodmandje van Europa verdiend voor zijn vruchtbare zwarte aarde en gunstige klimaat. Oekraïne bezit de grootste rijkdommen van de meest humusrijke aarde ter wereld (ruim een derde van de aardbol).

De Rode Plaag

In 1920 wordt Oekraïne door de legers van communisten bezet, en na een hevige civiele oorlog wordt het land in 1922 deel van de Sovjet Unie.

De communisten ontwerpen een plan van industrialisatie die ten kosten van dorpen moet worden gerealiseerd. Daarvoor verlagen ze de prijzen van landbouwproducten (5 keer lager dan voorheen), dus ongelijk aan de industriële producten. Daarnaast dwingen ze het land langs de richting van collectivisering – oprichting van collectieve staatsboerderijen (kolhozen) en de opheffing van alle vormen van het particuliere eigendom voor de grond en productiemiddelen. Slechts een klein percentage van de gehele bevolking wil lid worden van zulke staatsboerderijen, en dat wil zeggen niet meer voor zichzelf werken maar voor een abstracte socialistische gemeenschap.

De mentaliteit van een Oekraïner toont een drastisch verschil van die van een Rus. Communisme en socialisme zijn onnatuurlijke ideologieën voor een Oekraïense boer, heel individualistisch qua karakter en gewend om de baas van zijn eigen huis te zijn. Evenzo, willen de boeren hun producten voor belachelijke institutionele prijzen niet aan de staat verkopen.

Daarom besluit Stalin om de gehele klasse van rijke boeren te vernietigen. Alle min of meer welvarende mensen worden van hun eigendom beroofd en naar Siberië gedeporteerd. Ze belanden in een onbeschaafde, arctische woestijn. In het begin van de jaren dertig zijn op z’n minst 850 duizend boeren uit Oekraïne naar Siberië gestuurd en daar zonder dak en voedsel gelaten.

Om deze klus uit te voeren en ook de resterende bevolking te kalmeren heeft de communistische partij arbeiders nodig. Na onderzoek van historici blijkt dat er tenminste honderdduizend arbeiders van Russische en Joodse afkomst naar Oekraïne zijn gebracht.

De voorbereiding van kunstmatige hongersnood

In 1932 levert Oekraïne al een derde van al graan in de Sovjet Unie, maar de staat begint alle landbouwproducten van de Oekraïense boeren te expropriëren onder voorwendsel van de niet nagekomen landbouwproductie plannen voor het jaar.

Documenten van de communistische partij bevatten bewijzen dat in deze tijd landbouwproducten uit Oekraïne naar Rusland worden gestuurd om Russische industriële steden van voedsel te voorzien en de verjaardag van de Oktoberrevolutie te vieren. Niet alleen graan wordt weggehaald, maar ook groenten en alles wat enigszins eetbaar is. Tegelijk wordt er in 1932-33 een record hoeveelheid graan uit Oekraïne geëxporteerd van bijna 3,4 miljoen ton en gedumpt op de Westerse markt.

Handel op het platteland van Oekraïne is verboden, industriële producten mogen niet geleverd worden, en arbeid mag niet met levensmiddelen beloond worden. Diegenen die dat toch doen worden tot tien jaar cel veroordeeld of doodgeschoten.

De allerlaatste hamstervoorraden van boeren worden gewelddadig weggegrist, de communisten zoeken de huizen door, zoeken onder de vloer, in kelders en alles wat ze vinden, is weg. Mensen blijven op de naakte grond in hun lege huizen.

Degenen die losse overgebleven korenaren in de velden zoeken worden doodgeschoten voor diefstal, want dat zijn geen privé velden meer, maar velden van staatsboerderijen.
Daarnaast schieten de communisten alle dieren en vogels in bossen neer zodat men niet meer kan jagen om aan voedsel te komen.

“Holodomor”holodomor_starvende_oekrainer

De hongersnood is uitgebroken. Omdat het niet natuurlijk is, noemen Oekraïners hem “Holodomor” – een moord door honger.

Mensen eten schoenen, gras, schors, ouders plegen zelfmoord en laten boodschappen achter met het bevel aan hun kinderen om hun lichaam te eten. Op het hoogtepunt van de ramp sterven Oekraïners met de snelheid van:

17 per minuut,
1,000 per uur,
25,000 per dag

Miljoenen Oekraïense boeren produceren veel meer voedsel voor het Sovjet systeem dan nodig is om hun leven te redden.

…terwijl het Westen op de hoogte was

Sovjet Unie deed zijn best om de hongersnood voor de ogen van de wereld te verstoppen door enorme export van levensmiddelen. Tegelijkertijd zijn er ook bewijzen dat men in het Westen de waarheid over de stand van zaken wel wist. holodomor_starvend_kind

De regering van de Oekraïense Volksrepubliek in ballingschap was zich bewust van de angstaanjagende situatie in Oekraïne en heeft in 1933 een dringend verzoek aan de Brood commissie van de Economische Conferentie van Londen gedaan: “In de tijd dat de Raad bepaalt hoeveel graan van Sovjet Unie geëxporteerd dient te worden, vergen we, in de naam van het humanisme, de export van levensmiddelen en graan uit de Sovjet Unie te weigeren. Deze graan is ten rechte van de mensen die vandaag van de hongersnood sterven – de boeren van Oekraïne en Koeban. We protesteren tegen zo’n export en kunnen hem niet anders kwalificeren dan een zware misdaad.” Dit verzoek bleef tevergeefs.

Destijds schreef de Italiaanse consul in Kharkiv Sergio Gradenigo aan de ambassadeur van Italië in Moskou dat “het gevolg van de huidige ramp in Oekraïne Russische kolonisatie van dit land zal betekenen die tot een verschuiving van etnografische karakter zal leiden. De hongersnood brengt zulke enorme vernietiging van het volk met zich mee dat het volkomen onbegrijpelijk is hoe de wereld onverschillig kan blijven voor zo’n catastrofe en hoe de internationale pers die zo ijverig oproept tot internationale veroordeling van Duitsland voor de schulden van jodenvervolging, zo opzettelijk het bloedbad van het sovjet bewind over het hoofd ziet”.

Een echte genocide

Er bestaat een hypothesis dat Stalin’s misdaden in Oekraïne voornamelijk een machtsmiddel waren en vernietiging van het volk was niet het doel ervan. In tegendeel beschouwen Oekraïense historici de kunstmatige hongersnood als een geplande moordcampagne op Oekraïners. Er zijn helaas genoeg feiten om dat te bewijzen:

• er was alleen massahongersnood in Sovjet Unie in 1932-33 in de regio’s bevolkt door Oekraïners;
• de grenzen van Oekraïne waren afgesloten en omringd door gewapende legers die mensen uit Oekraïne niet lieten vluchten en zelfs niet de boeren naar de grote steden lieten;
• boeren in alle andere gebieden van Sovjet Unie hadden geen hongersnood; bovendien, hadden dorpen in Oekraïne waar andere nationaliteiten, bijvoorbeeld Russen, woonden ook geen hongersnood.

De Holodomor was een actie tegen Oekraïense boeren als dragers van Oekraïense nationaliteit. Alle slachtoffers van deze kunstmatige hongersnood waren verbonden door het feit dat ze etnische Oekraïners waren en dat ze op de gebieden met dominante Oekraïense bevolking woonden.

Vergaande doelstellingen van Kremlin

Oekraïne was het grootste toegevoegde deel van Imperium dat eigen identiteit en eigen taal had en daar vast aan hing. Een aanzienlijk aantal van steden werd door de tsarisme al gerussificeerd, terwijl boeren op het platteland de tradities en de taal handhaafden. De nationale intelligentsia was ook actief. De Oekraïense mentaliteit was duidelijk verschillend van de Russische, en daarom accepteerden mensen de nieuwe waarden van de staat niet.

De hongersnood vond tegelijkertijd plaats met de massavernietiging van Oekraïense intellectuelen tijdens de zogenoemde “Doodgeschoten renaissance”. Toen bleven slechts 36 Oekraïense schrijvers van 300 in het leven.holodomor_stalin

Toch, was het niet de bedoeling van Stalin om het volk als geheel te vernietigen. In het begin van de jaren dertig liep de wereld door naar de nieuwe oorlog en zonder bevolking had Oekraïne geen economische betekenis. Daarom was dat toch voordeliger om de ruggengraat van het volk te breken, de Oekraïense identiteit teniet te doen, dan simpelweg alle vertegenwoordigers van het volk uit te moorden.

De uitvoerders

Wetenschappelijke onderzoekers, die zich met typologie van genocide bezighouden, stellen vast dat de machthebbers een nieuw staatsideologie ontwikkelt ten behoeve van rechtvaardiging van massamoorden. Het Sovjet beleid had echter geen ideologie nodig om miljoenen mensen om te brengen. Het bewind was zo hypocriet dat de moordplannen zelfs nooit ter sprake werden gebracht. Daarom was er ook geen behoefte om zich te rechtvaardigen. Sinds de genocide op een homogene bevolking werd toegepast, probeerde men de vijand onder de bevolking te vinden. Iedereen die maar net meer dan gemiddeld had, werd tot zondebok uitgeroepen, alhoewel dit uiteindelijk sowieso geen verschil meer maakte – iedereen ging dood van honger.

Terwijl de uitvoerders van genocide van Hitler slachtten duizenden mensen persoonlijk af, hoefde het rode leger geen vies werk te doen. Stalin ging netjes aan het werk, want weggrissen van voorraden van gezinnen is redelijkerwijs makkelijker dan kinderen doodschieten. Wegnemen van het eten is sowieso geen directe moord in de ogen van de uitvoerders. Echter de uitvoerders van bloedige bevelen waren altijd vreemdelingen. Ze voelden zeker geen geestelijke verband met de stervende Oekraïners en waren vaak eigenlijk zelf dehumaniseerde sovjet proletariaat.

Het was duidelijk dat de massadood in Oekraïne niet natuurlijk gebeurde, daarom zei de Sovjet macht dat het een gevolg van de misdaden van plaatselijke “maverick elements” was. Een slecht smoesje voor de Sovjet regering die elk genies van de ondergeschikten controleerde.

Internationale erkenning

holodomor_nagedachtenis De Oekraïense regering van heden beschouwt internationale erkenning van Holodomor als genocide een belangrijke factoor voor herstelling van historische rechtvaardigheid en morele genezing van enkele generaties Oekraïners van vreselijke sociale droefheid. De erkenning van Oekraïense Holodomor als een misdaad tegen menselijkheid wordt beschouwd als een waarschuwing tegen alle pogingen om inbreuk te maken op een fundamenteel recht van de mens – het recht om te leven. Het gaat hier ook over onze morele plicht ter nagedachtenis van miljoenen mensen en de generatie van de mensen die de gruwel van Holodomor konden overleven.
Meer dan 26 landen hebben al de kunstmatig hongersnood in Oekraïne als een act van genocide erkend, waaronder Argentinië, Australië, Canada, Estland, Hongarije, Litouwen, Verenigde Staten, maar ook het Vaticaan en de Internationale Commissie van Juristen.
In Kyiv zegt de ambassadeur van Rusland, dat inmiddels erfrecht van de Sovjet Unie heeft, dat Rusland noch de kunstmatige hongersnood in Oekraïne als genocide ooit gaat erkennen, noch zijn excuses ooit gaat aanbieden. Omdat er niemand is om een excuus te bieden, zegt hij.

De feiten waarop dit artikel is gebaseerd worden bevestigd door talrijke bewijzen in historische archieven en getuigenverklaringen van de overlevenden. Onder andere hebben wij de volgende online beschikbare materialen gebruikt:

http://www.pravda.com.ua/news/2005/11/25/36058.htm
http://www.rukhpress-center.kiev.ua/005086/index.phtml
http://www.ukrainaemb.se/temporary/holodomor%20info.htm

Bronnen afbeeldingen:
www.archives.gov.ua
www.artukraine.com
“Nobody Wanted To Die, 1932-1933″
By Unidentified Ukrainian Poster Artist Painted In The Late 1980’s
Painted On Poster Board (Private Collection)
“Stalin And The Bones of Ukrainians”
Original Poster Art By Ukrainian Artist Evhen Lunyov Painted on Poster
Board, 60 by 90 Late 1980’s or early 1990’s (Private Collection)